Architect voor je nieuwbouwwoning
Een architect zet je ideeën voor een nieuwe woning om in plannen die vergund raken. Hij rekent met de energie-eisen en volgt de werf op tot de oplevering.
- Woning op maat
- Energiezuinig ontwerp
- Werf goed opgevolgd
Bijgewerkt op 26 oktober 2026 · Redactie Casius · Richtprijzen: onderzoek van Solvari en offertes op het platform
“Snel. praktische en eerlijk. Douwe was heel professioneel and aardig.”
Waarom een architect voor nieuwbouw?
Voor een nieuwe woning heb je een omgevingsvergunning nodig. Daarom is ook een architect verplicht, behalve bij een wettelijke uitzondering. Maar een architect doet meer dan tekenen. Hij kent de stedenbouwkundige voorschriften van je perceel, rekent met de EPB-eisen en bewaakt je budget. Op de werf controleert hij of de aannemers volgens plan bouwen.
Zo verloopt een nieuwbouwproject
Een nieuwe woning bouwen is een van de grootste stappen in je leven. Je neemt veel beslissingen, verspreid over een lange tijd. Een goede architect neemt je daarom van de eerste schets tot de oplevering bij de hand. Hij ontwerpt, regelt en bewaakt je budget.
Kennismaking
De architect brengt je wensen, je budget en de mogelijkheden van de bouwgrond in kaart. Hij legt zijn werkwijze en zijn ereloon uit. Ook de bouwmethode komt al ter sprake.
Wat je mag verwachten: hij kent de stedenbouwkundige voorschriften van je perceel. Zo weet je vroeg wat mogelijk is.
Ontwerp
Eerst komt een ruwe schets, daarna een uitgewerkt voorontwerp, vaak al in 3D. Je ziet hoe de ruimtes, ramen en trappen samenhangen. In het definitief ontwerp zijn al je opmerkingen verwerkt.
Wat de architect voor je doet: hij bespreekt met je de oriëntatie en de vorm van de woning. Zo houdt hij rekening met licht, warmte en de EPB-eisen.
Vergunning
De architect stelt het dossier samen en dient het in via het Omgevingsloket.
Wat je mag verwachten: je hoeft zelf geen formulieren uit te zoeken. Hij volgt de aanvraag op bij de gemeente.
EPB-start
Vóór de werken starten, stel je een EPB-verslaggever aan. Dat kan je architect zijn. Hij maakt een voorafberekening en dient de startverklaring in.
Wat de architect voor je doet: tijdens de bouw houdt hij bij wat de isolatie en de energieprestatie beïnvloedt. Brengt een keuze de eisen in gevaar, dan meldt hij dat.
Bestek en aanbesteding
De architect maakt het bestek en de meetstaat. Hij vraagt offertes op bij aannemers en helpt je vergelijken.
Wat je mag verwachten: offertes die je echt kan vergelijken. Kies je zelf aannemers per lot, dan houd je meer controle over de keuzes en de prijs.
Werfopvolging
De architect houdt toezicht tijdens de ruwbouw en de afwerking. Hij controleert of de aannemers volgens plan bouwen.
Wat de architect voor je doet: hij komt geregeld op de werf en houdt je op de hoogte. Vraag vooraf hoe vaak hij langskomt.
Oplevering en nazorg
Eerst komt de voorlopige oplevering, minstens een jaar later de definitieve. Na de werken dient de verslaggever de EPB-aangifte in. Je krijgt een EPC Bouw met het E-peil.
Wat je mag verwachten: de architect adviseert je bij beide opleveringen. Vanaf de definitieve oplevering is hij tien jaar aansprakelijk voor zware gebreken. Heb je later een vraag, dan kan je bij hem terecht.
Vraag de architect om dit verloop, de werfopvolging en de nazorg in zijn contract op te nemen. Neem in de ontwerpfase genoeg tijd. Een wijziging op papier kost veel minder dan tijdens de ruwbouw.
EPB: energieprestatie en binnenklimaat
Voor een nieuwe woning gelden de EPB-eisen. Die gaan over isolatie, het E-peil, ventilatie en een minimumaandeel hernieuwbare energie. Welke eisen precies gelden, hangt af van de datum van je bouwaanvraag.
- EPB-verslaggever. Je stelt hem aan vóór de start. Dat kan je ontwerpende architect zijn, een andere architect of een ingenieur.
- Ventilatie. Bij een bouwaanvraag stel je ook een ventilatieverslaggever aan. Dat kan dezelfde persoon zijn.
- Opvolging. Alles wat de isolatie of de energieprestatie beïnvloedt, wordt tijdens de bouw bijgehouden. Merkt de architect dat een keuze de eisen in gevaar brengt, dan meldt hij dat.
- EPB-aangifte. Na de werken dient de verslaggever de aangifte in. Bij nieuwbouw moet dat binnen 12 maanden na de ingebruikname of het einde van de werken. Je krijgt een EPC Bouw met het E-peil.
- Boete. Een te late startverklaring of aangifte, of een E-peil boven de eis, kan een boete opleveren.
Bouw je zuiniger dan de norm, dan kan je een vermindering van de onroerende voorheffing krijgen.
Ook de oriëntatie van de woning telt. Grote ramen op het zuiden geven licht en warmte, maar vragen zonwering. Een compacte vorm verliest minder warmte dan een woning met veel hoeken. Bespreek die keuzes vroeg met je architect.
Bouwmethode kiezen
Samen met je architect kies je hoe de woning gebouwd wordt. Elke methode heeft gevolgen voor de planning, de isolatie en de prijs.
- Traditionele bouw met baksteen en snelbouwsteen;
- betonbouw, ter plaatse gegoten of prefab;
- houtskeletbouw;
- staalbouw;
- prefab woningen.
Lees meer over nieuwbouw bouwen.
Sleutel op de deur of zelf aannemers kiezen?
Je kan met je architect zelf aannemers per lot kiezen. Dan houd je meer controle over de keuzes en de prijs. Kies je voor een algemene aannemer of een woning sleutel op de deur, dan geldt de Wet Breyne. Het voorschot bij ondertekening is dan beperkt tot 5% van de prijs, en de rest betaal je in schijven volgens de vordering van de werken. Bij sleutel op de deur kiest de promotor meestal de architect. Je kan zelf een onafhankelijke architect inschakelen om je belangen te verdedigen.
Wat betekent architect nieuwbouw voor jouw woning?
Wat voor woning wil je bouwen?
Hoeveel mogen de werken ongeveer kosten?
Wat moet de architect doen?
Wanneer wil je beginnen?
Wat kost een architect voor nieuwbouw?
| Ereloon · percentage van de bouwkost | Richtprijs incl. btw |
|---|---|
| Doorsnee nieuwbouwwoning | ± 8% |
| Voorbeeld · ereloon incl. 21% btw | Richtprijs incl. btw |
|---|---|
| Woning van € 300.000 | ± € 29.000 |
Voorbeeld incl. 21% btw op het ereloon; de werken zelf kunnen onder 6% vallen. Een vast tarief bestaat niet: wat je betaalt, hangt af van hoeveel de architect voor je doet, hoe ingewikkeld het project is en zijn ervaring.
Bron: marktonderzoek van Casius (november 2026), op basis van openbare richtprijzen en het Solvari-netwerk.
Wat bepaalt de kosten?
Er zijn geen wettelijke barema's voor het ereloon. Je spreekt het vooraf af: een percentage van de bouwkosten, een bedrag per m², een vast bedrag, een uurvergoeding of een combinatie. De prijs hangt af van:
- de grootte en de complexiteit van de woning;
- de omvang van de opdracht: alleen de vergunning, of ook bestek en werfopvolging;
- of de architect ook de EPB-verslaggeving doet;
- extra studies, zoals stabiliteit of een 3D-presentatie.
Waar let je op bij het contract?
- Staat het budget voor de werken erin, en wat gebeurt er bij een overschrijding?
- Wat zit er precies in de opdracht, en wat kost extra?
- Hoe vaak komt de architect op de werf?
- Welke verzekeringen heeft hij?
- Wanneer betaal je welke schijf?
Koop je liever een nieuw appartement? Dan heb je zelf meestal geen architect nodig. Voor de inrichting kan je wel een interieurarchitect inschakelen.
Veelgestelde vragen over architect nieuwbouw
- Waarom een architect voor nieuwbouw?
- Voor een nieuwe woning heb je een omgevingsvergunning nodig. Daarom is ook een architect verplicht, behalve bij een wettelijke uitzondering. Maar een architect doet meer dan tekenen. Hij kent de stedenbouwkundige voorschriften van je perceel, rekent met de EPB-eisen en bewaakt je budget. Lees meer
- Sleutel op de deur of zelf aannemers kiezen?
- Je kan met je architect zelf aannemers per lot kiezen. Dan houd je meer controle over de keuzes en de prijs. Kies je voor een algemene aannemer of een woning sleutel op de deur, dan geldt de Wet Breyne. Lees meer
- Wat kost een architect voor nieuwbouw?
- Voorbeeld incl. 21% btw op het ereloon; de werken zelf kunnen onder 6% vallen. Een vast tarief bestaat niet: wat je betaalt, hangt af van hoeveel de architect voor je doet, hoe ingewikkeld het project is en zijn ervaring. Lees meer
- Wat bepaalt de kosten?
- Er zijn geen wettelijke barema's voor het ereloon. Je spreekt het vooraf af: een percentage van de bouwkosten, een bedrag per m², een vast bedrag, een uurvergoeding of een combinatie. Lees meer
- Waar let je op bij het contract?
- Koop je liever een nieuw appartement? Dan heb je zelf meestal geen architect nodig. Voor de inrichting kan je wel een interieurarchitect inschakelen. Lees meer
- Wanneer betaal je het ereloon?
- Je betaalt doorgaans in delen, telkens als een fase van het project klaar is. Het contract legt die delen vast.
- Is een eerste gesprek met een architect gratis?
- Dat verschilt per architect. Vraag het vooraf, want schetsen of een bezoek ter plaatse kunnen al betalend zijn.
Vraag offertes aan
Ontvang tot 4 offertes van erkende vakbedrijven uit je regio.
Wij selecteren erkende vakmannen die bij je klus passen. Alleen zij krijgen je gegevens, nooit meer dan 4. Casius is onderdeel van Solvari. Lees hoe we met je gegevens omgaan in de privacyverklaring.
Andere regels bij nieuwbouw
- Riolering. Bij nieuwbouw is een keuring van de privériolering verplicht. De keurder controleert of regen- en afvalwater correct gescheiden en aangesloten zijn.
- Regenwater. De gewestelijke hemelwaterverordening bepaalt hoe je regenwater opvangt, hergebruikt of laat infiltreren.
- Btw. Op nieuwbouw betaal je 21% btw. Ook op het studiewerk van de architect betaal je 21%.
- Verzekering. Aannemer en architect moeten hun tienjarige aansprakelijkheid voor de stabiliteit en waterdichtheid verzekeren. Vraag vóór de start een attest.
Voor vakmannen
Doe jij architect nieuwbouw?
Bewoners bereiden hun klus hier voor. Zo krijg je aanvragen uit je regio die kloppen.