Waterontharder laten plaatsen
Een waterontharder haalt kalk uit je leidingwater. Zo blijven je boiler, ketel, kranen en douche langer schoon. Check eerst hoe hard je water is en kies dan het toestel dat bij jouw woning past.
- Minder kalk in toestellen
- Minder poetsen van sanitair
- Minder zeep en wasmiddel
“Adviseur heeft een heel goede uitleg gegeven over de werking van toestel, vriendelijk en niet opdringerig, toestel word morgen al geplaats.”
Een waterontharder of waterverzachter haalt kalk uit je leidingwater. Daardoor zet er minder kalk af in je boiler, verwarmingsketel, kranen en douche. In grote delen van Vlaanderen is het water hard, maar niet overal. Hieronder lees je hoe hard het water bij jou is, hoe een ontharder werkt, wat zoutloze toestellen wel en niet doen en waar je op let bij plaatsing en offerte.
Hoe hard is het water in België?
Hardheid is de hoeveelheid calcium en magnesium in het water. In België meet je die in Franse graden, °F. Op toestellen en in handleidingen staan vaak Duitse graden. Volgens de Vlaamse Milieumaatschappij komt 10 °F overeen met 5,6 °D.
De verschillen zijn groot. Uit de metingen van de Vlaamse Milieumaatschappij voor 2024:
- Zacht water vind je in de Kempen en Noord-Limburg. In Mol, Geel, Balen, Pelt, Lommel en Peer ligt de mediaan rond 6 °F.
- Het hardste water vind je in het Hageland, Haspengouw, de Vlaamse Ardennen en het Pajottenland. In Tienen, Landen, Tongeren, Oudenaarde, Ronse en Halle ligt de mediaan boven 40 °F.
- In België is het meeste water van nature hard, volgens het Waalse adviescentrum Ecoconso. Het hardste water ligt in Brabant en Henegouwen. In de provincies Luik en Luxemburg ligt meer zacht water.
| Hardheid | In °F |
|---|---|
| Zacht | 0 tot 15 |
| Middelhard | 15 tot 30 |
| Hard | meer dan 30 |
Bron: indeling van Ecoconso.
De exacte hardheid op jouw adres vind je bij je waterbedrijf, zoals De Watergroep, Farys, water-link, Pidpa of Vivaqua. De hardheid kan ook veranderen. De Watergroep onthardt in een aantal regio's al centraal en bouwt nieuwe onthardingsinstallaties.
Heb je een waterontharder nodig?
Niet altijd. De Vlaamse Milieumaatschappij zegt dat een ontharder pas zinvol kan zijn bij water met veel kalk. Ecoconso en Test Aankoop leggen die grens bij 30 °F. Daaronder los je kalk vaak anders op: ontkalken met azijn, de boiler niet hoger dan 60 °C zetten en zout in je vaatwasser.
Ons advies: vraag eerst de hardheid op bij je waterbedrijf. Vraag ook of het waterbedrijf binnenkort zelf gaat ontharden. Zit je boven 30 °F en heb je veel last van kalk? Dan kan een ontharder je toestellen sparen.
Hoe werkt een waterontharder met zout?
Een klassieke ontharder is een ionenwisselaar. Het water stroomt door een vat met harskorrels. De hars wisselt calcium en magnesium uit tegen natrium. Zo komt er zacht water uit.
Na een tijd is de hars vol. Dan spoelt het toestel de hars met pekel, gemaakt van regeneratiezout. Dat heet regenereren. Het spoelwater gaat naar de riolering.
- Volumegestuurd. Het toestel regenereert op basis van je waterverbruik. Het heeft stroom nodig.
- Tijdgestuurd of mechanisch. Het toestel regenereert op vaste momenten en werkt op waterdruk.
- Duplex. Twee harsvaten wisselen elkaar af. Zo heb je ook tijdens het regenereren zacht water.
Zoutloze toestellen: wat doen ze wel en niet?
Er zijn ook toestellen zonder zout: magneten, elektronische toestellen, polyfosfaatpatronen en CO2-injectie. Volgens Test Aankoop halen ze geen kalk uit het water. De hardheid blijft dus gelijk. Ze willen alleen voorkomen dat de kalk zich vastzet.
- Magneet of elektronisch. Ecoconso meldt dat er weinig gegevens over de werking zijn. De werking is vaak zwakker dan bij een ontharder met zout.
- Polyfosfaat. Een patroon dat kalk in oplossing houdt. Je vervangt het patroon op tijd.
- CO2-injectie. Buildwise, het vroegere WTCB, testte een CO2-systeem. Dat werkte even goed tegen kalkaanslag als een ontharder met zout.
Ons advies: wil je echt zachter water, kies dan een ionenwisselaar. Wil je alleen minder kalkaanslag zonder zout en afvoer, vraag dan naar testresultaten van het toestel.
Wat levert zachter water op?
- Minder kalk in toestellen. Kalk zet vooral af als water warm wordt. Je boiler, ketel, vaatwasser en wasmachine blijven schoner.
- Minder kalk op sanitair. Kranen, tegels en glazen douchewanden vragen minder poetswerk.
- Minder zeep. Was- en schoonmaakmiddelen werken beter in zachter water.
Lees ook hoe je een boiler laat aansluiten en welke verwarmingsketel bij je woning past.
Natrium en drinkwater
Een ontharder met zout voegt natrium toe. Hoe harder het water vooraf, hoe meer natrium erbij komt. Drinkwater mag volgens de Vlaamse norm maximaal 200 milligram natrium per liter bevatten.
Volg je een zoutarm dieet, heb je hartklachten of maak je babyvoeding? Drink dan geen onthard water. De Vlaamse Milieumaatschappij raadt aan om alleen de warmwaterleiding te ontharden. Zo blijft het koude water in de keuken gewoon drinkwater.
Hoe zacht mag het water worden?
Niet te zacht. Water onder 10 °F tast metalen leidingen aan. Dan lossen koper, zink en lood op in het water. De Watergroep en de Waalse watermaatschappij SWDE houden 15 °F aan als minimum voor drinkwater.
Ons advies: laat de installateur een resthardheid van minstens 15 °F instellen. Heb je nog loden leidingen? Dan raadt SWDE een ontharder af.
Plaatsing: waar komt de ontharder?
De ontharder komt na de watermeter, op de leiding die je woning binnenkomt. Meestal is dat de kelder, de garage of de berging. Let op deze punten:
- Alleen warm water. De Vlaamse Milieumaatschappij raadt aan om alleen de warmwaterleiding te ontharden. Dat is goedkoper en gezonder.
- Afvoer. Het spoelwater moet naar de riolering. Zie ook afvoer plaatsen.
- Terugslagklep. Onthard water mag niet terug naar het openbare net. In Wallonië is een terugslagklep verplicht.
- Keuring. Na de plaatsing is een keuring van je binneninstallatie verplicht. Die vraag je aan bij je waterbedrijf.
- Stroom. Een volumegestuurd toestel heeft een stopcontact nodig.
- Bereikbaarheid. Je vult het zout zelf bij. Kies een vorstvrije plek waar je makkelijk bij kunt.
Onderhoud en zoutverbruik
Hoeveel zout je gebruikt, hangt af van de hardheid van je water, je waterverbruik en de ingestelde resthardheid. Water dat je niet zacht hoeft te hebben, zoals voor de tuin, kost alleen extra zout en spoelwater.
- Vul het zoutvat bij voordat het leeg is.
- Laat het toestel minstens één keer per jaar onderhouden. Anders kunnen er bacteriën groeien in de hars.
- Meet af en toe de hardheid van het water uit je kraan.
Heb je zelf een ontharder op je drinkwater? Dan ben je volgens de Vlaamse Milieumaatschappij zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van dat water.
Wat bepaalt de kosten?
Er zijn nog te weinig offertes om een betrouwbare prijs te noemen. Dit bepaalt de prijs:
- het type: ionenwisselaar met zout of een zoutloos toestel;
- volume- of tijdsturing, simplex of duplex;
- de capaciteit, op basis van je hardheid en je verbruik;
- het werk aan de sanitaire leidingen, de afvoer en de terugslagklep;
- de keuring na de plaatsing;
- het jaarlijkse onderhoud en het zout.
Zo verloopt de klus
- Meting. De loodgieter meet de hardheid en bekijkt je leidingen, afvoer en kelder.
- Offerte. Je krijgt een voorstel voor het toestel, de capaciteit en de aansluiting.
- Plaatsing. De loodgieter sluit de ontharder aan op de warmwaterleiding, met bypass, terugslagklep en afvoer.
- Instellen. De resthardheid en het regeneratieprogramma worden ingesteld.
- Keuring. Je laat de installatie keuren via je waterbedrijf.
Waar let je op in de offerte?
- Hardheid. Is jouw hardheid gemeten of opgevraagd?
- Resthardheid. Stelt de loodgieter minstens 15 °F in?
- Leidingen. Komt de ontharder alleen op het warm water? Blijft er een kraan met niet-onthard drinkwater?
- Terugslagklep en afvoer. Staan ze in de offerte?
- Keuring. Wie vraagt ze aan?
- Onderhoud. Wat kost het onderhoud en hoeveel zout verbruik je per jaar?
- Garantie. Op toestel, hars en plaatsing.
Een waterontharder valt onder loodgieterij. Ook een loodgieter of sanitair installateur kan hem plaatsen.
Vergelijk offertes voor een waterontharder
Beschrijf je situatie: de hardheid van je water, je gezin en de plek in huis. Je ontvangt gratis offertes van loodgieters uit je buurt.