Condensatieketel laten plaatsen

Hoe werkt een condensatieketel?

Bij de verbranding van gas of stookolie ontstaat waterdamp. In een oudere ketel verdwijnt die damp met de rookgassen via de schoorsteen. Samen met de damp gaat ook warmte verloren.

Een condensatieketel koelt de rookgassen af met het koude water dat uit je radiatoren terugkomt. De waterdamp condenseert dan tot water. Daarbij komt warmte vrij. De ketel geeft die warmte mee aan je verwarmingswater.

Het resultaat: een hoger rendement en minder uitstoot. Volgens de Brusselse energieadviesdienst Homegrade haalt een gascondensatieketel een verbrandingsrendement van 108 procent. Voor stookolie is dat 103 procent. Een rendement boven 100 procent lijkt vreemd. Het komt doordat de berekening de warmte uit de condensatie niet meetelt.

Wanneer is een condensatieketel echt zuinig?

Een condensatieketel condenseert alleen als het water dat terugkomt koel genoeg is. Het retourwater mag maximaal 55 °C zijn. Hoe koeler, hoe meer damp condenseert en hoe zuiniger de ketel. Ideaal is water dat vertrekt op 60 °C en terugkomt op 40 °C.

Is het water te warm, dan werkt de ketel niet beter dan een gewone ketel. Let daarom op:

• Je radiatoren. Grote radiatoren of vloerverwarming geven genoeg warmte af bij een lage temperatuur. Lees meer over radiatoren.
• De regeling. Een weersafhankelijke regeling past de watertemperatuur aan de buitentemperatuur aan.
• De instelling. Laat de installateur de stooklijn zo laag mogelijk zetten.

Ons advies: laat de installateur bij de plaatsing de watertemperatuur instellen op je radiatoren. Een condensatieketel die op hoge temperatuur blijft draaien, verliest zijn voordeel.

Is een condensatieketel verplicht?

Je bent niet verplicht om je oude ketel te vervangen. Zolang hij werkt, onderhouden is en de keuring doorstaat, mag hij blijven.

Kies je een nieuwe ketel? Dan moet die voldoen aan de Europese ecodesign-eisen. Een condensatieketel voldoet daaraan. Een gewone hoogrendementsketel meestal niet meer. Lees meer over het verschil bij hoogrendementsketel.

Rookgasafvoer: waar moet je op letten?

Bij een condensatieketel komt er condenswater vrij. De rookgasafvoer moet daartegen bestand zijn.

• Gesloten ketel. Een ketel van het type C haalt zijn verbrandingslucht rechtstreeks van buiten en voert de rookgassen ook naar buiten af. Er komt geen koude lucht in je stooklokaal. Dat is ook veiliger.
• Bestaande schoorsteen. Gebruik je die, dan moet er een buis in. Zo tast het condenswater de schoorsteen niet aan.
• Uitlaat. De uitlaat in de achtergevel of het dak moet ver genoeg van ramen en andere openingen zitten.
• Afvoer van condenswater. De ketel heeft een aansluiting op de riolering nodig.

Woon je in een appartement?

Veel appartementen hebben een gemeenschappelijke schouw. De meeste daarvan zijn niet geschikt voor een condensatieketel. Soms moet de schouw voor alle appartementen tegelijk worden aangepast. Soms moeten alle ketels op die schouw samen naar een condensatieketel. Dat beslist de vereniging van mede-eigenaars. Laat de situatie bekijken door een schoorsteenspecialist voor je ketel stuk gaat.

Het juiste vermogen

Kies het vermogen op basis van het warmteverlies van je woning. Niet op basis van je oude ketel. Oude ketels zijn vaak te zwaar, zeker na isolatiewerken of nieuwe ramen.

Een te grote ketel werkt minder efficiënt. Een te kleine ketel geeft te weinig comfort. Moderne gasketels hebben een modulerende brander. Een lichte overdimensionering kost daardoor weinig rendement.

Moet je ketel ook sanitair warm water maken? Dan kies je tussen een combiketel die water direct opwarmt en een ketel met een boiler. Hoe dichter de ketel bij je badkamer en keuken staat, hoe korter de leidingen.

Welke regels gelden?

• Gas bij nieuwbouw. In Vlaanderen mag een nieuwbouwwoning met een omgevingsvergunning aangevraagd vanaf 1 januari 2025 niet meer op het aardgasnet. Een gascondensatieketel is daar dus geen optie.
• Stookolie. Een condensatieketel op stookolie mag in een bestaande woning alleen als er geen aardgas in je straat ligt. Lees meer bij nieuwe mazoutketel plaatsen.
• Btw. Sinds 1 juli 2025 betaal je 21 procent btw als je een gasketel vervangt. Voor een warmtepomp bij renovatie blijft dat 6 procent.
• Brussel. Bij nieuwbouw met een bouwaanvraag vanaf 1 januari 2025 mag geen aardgasketel meer. Vanaf 1 januari 2030 geldt dat ook bij zware renovatie.

Keuring en onderhoud

• Keuring. Een nieuwe ketel moet gekeurd worden voor je hem gebruikt. Zonder keuringsrapport mag hij niet aan.
• Onderhoud. In Vlaanderen moet een gasketel vanaf 20 kW om de 2 jaar onderhouden worden. Een stookolieketel elk jaar. Meer daarover lees je bij ketelonderhoud.

Condensatieketel of warmtepomp?

De Vlaamse overheid raadt bij vervanging een warmtepomp of een hybride systeem aan.

• Hybride warmtepomp. Een kleine warmtepomp met een gasketel. De warmtepomp doet het meeste werk. Dit past als je woning nog veel warmte vraagt.
• Volledige warmtepomp. Voor een goed geïsoleerde woning met verwarming op lage temperatuur. Lees meer over een warmtepomp plaatsen.

Een condensatieketel blijft een logische keuze als je woning nog niet klaar is voor lage temperatuur. Kies hem dan met het oog op later. Welke steun er is, lees je bij premies voor verwarming.

Wat bepaalt de kosten?

Er zijn nog te weinig offertes om een betrouwbare prijs te noemen. Dit bepaalt de prijs:

• het vermogen en de merk- en typekeuze;
• een combiketel of een ketel met boiler;
• een nieuwe rookgasafvoer of een buis in de bestaande schoorsteen;
• een aanpassing van de gemeenschappelijke schouw in een appartement;
• de afvoer van condenswater;
• de plek: dezelfde plaats of ergens anders;
• de keuring en de btw.

Zo verloopt de plaatsing

1. Opname. De installateur bekijkt je woning, je radiatoren, je schoorsteen en je verbruik.
2. Berekening. Hij berekent het vermogen op basis van het warmteverlies.
3. Offerte. Je krijgt een voorstel voor de ketel, de rookgasafvoer en de regeling.
4. Plaatsing. De oude ketel gaat eruit. De nieuwe wordt aangesloten op gas, water, rookgasafvoer en riolering.
5. Instellen en keuren. De watertemperatuur wordt afgesteld en de ketel wordt gekeurd.

Waar let je op in de offerte?

• Vermogen. Is het berekend op je woning, en niet overgenomen van je oude ketel?
• Rookgasafvoer. Welk systeem, en is het geschikt voor condensatie?
• Regeling. Komt er een weersafhankelijke regeling of een modulerende thermostaat?
• Instelling. Wordt de watertemperatuur afgestemd op je radiatoren?
• Keuring. Is die inbegrepen?
• Alternatief. Heeft de installateur ook een hybride warmtepomp berekend?

Condensatieketel in jouw regio

Zoek je een installateur in je buurt? Bekijk condensatieketel plaatsen in jouw regio. Alle ketels vind je bij verwarmingsketel.

Vergelijk offertes voor een condensatieketel

Beschrijf je woning, je huidige ketel en je radiatoren. Je ontvangt gratis offertes van verwarmingsinstallateurs uit je buurt.

Bron: Uw verwarmingssysteem verbeteren, homegrade.brussels